Tự do tài chính là gì?
Trong bài viết trước , chúng ta đã cùng nhau giải mã khoảng cách giàu nghèo và lý do vì sao người giàu ngày càng tích lũy được nhiều tài sản. Sự thật là tiền bạc không chỉ mang lại đặc quyền, mà sâu thẳm trong mỗi chúng ta, ai cũng khao khát sự an tâm và tự do mà sự giàu có mang lại.
Đó cũng là lý do vì sao dạo gần đây, làn sóng Tự do tài chính hay trào lưu FIRE - Financial Independence & Retire Early (Độc lập tài chính và Nghỉ hưu sớm) lại trở nên bùng nổ và chiếm sóng hơn bao giờ hết.
Là một Gen Z đã kiên trì theo đuổi hành trình tự do tài chính từ năm 2019, tôi hiểu rằng khái niệm này đôi khi bị thần thánh hóa hoặc gây mơ hồ. Vì vậy, bài viết này sẽ là tấm bản đồ thực tế giúp bạn trả lời 3 câu hỏi cốt lõi:
Hãy cùng tôi trả lời từng câu hỏi và bắt đầu thiết kế lộ trình tự do cho riêng mình!
1, Thế nào là tự do tài chính?
Trước tiên, hãy thử dành một chút thời gian để ngẫm nghĩ và trả lời một vài câu hỏi nhỏ sau đây:
Điều gì sẽ xảy ra nếu tiền bạc không còn là mối bận tâm của bạn nữa?
Bạn sẽ cảm thấy như thế nào khi mỗi sáng thức dậy bạn không cần phải lo lắng về việc đi làm đúng giờ, không phải lo lắng về việc trả những hóa đơn hàng tháng để "tồn tại" ngày qua ngày?
Và xa hơn nữa, bạn nghĩ sao khi bạn không còn phải lo lắng về việc chuẩn bị những khoản tiền cho cuộc sống sau khi về hưu?
Và câu hỏi thú vị nhất là:
Bạn nghĩ sao về việc bạn có thể sống một cuộc sống mà bạn thực sự mơ ước?
Tôi, bạn và mọi người, ai cũng có những ước mơ riêng của mình. Người thì thích thành lập một doanh nghiệp mà họ làm chủ. Người thì thích nghiên cứu, phát minh ra những thứ thay đổi nhân loại. Người thì thích mua sắm thỏa thích. Người thì lại thích đi du lịch vòng quanh thế giới...
Chắc hẳn đọc đến đây thì bạn đã hiểu khái niệm "Tự do tài chính" là gì rồi phải không? Trạng thái tự do tài chính là trạng thái bạn sở hữu đủ tài sản để không những đáp ứng đủ những nhu cầu sống cơ bản đến cuối đời, mà còn có thể sống thoải mái với những ước mơ của chính mình, bất kể ước mơ của bạn là gì đi nữa.
Trên thực tế là sau khi đạt được trạng thái Tự do tài chính, chúng ta vẫn sẽ làm việc hàng ngày cho tới lúc lìa xa thế giới này. Nhưng đó sẽ không còn là những công việc chán nản mà chúng ta phải chịu đựng 8 tiếng một ngày nghe sếp và đồng nghiệp cằn nhằn chỉ để lĩnh một vài đồng lương chi trả cho những nhu cầu căn bản của cuộc sống. Mà đó sẽ là những công việc chúng ta làm với sự đam mê, lòng nhiệt huyết và niềm yêu thích. Tự do tài chính sẽ giúp cho chúng ta được làm những công việc mà chúng ta muốn làm, chứ không phải là làm những công việc mà chúng ta phải làm.
2, Tại sao chúng ta nên đạt được tự do tài chính?
Đơn giản là vì tự do tài chính kéo theo rất nhiều sự tự do khác.
Bạn và tôi, ai cũng đều có những vấn đề trong cuộc sống của riêng mình. Tuy nhiên, hãy thử dành ra một vài phút ngẫm nghĩ lại xem trong số những vấn đề lớn nhất mà bạn đang gặp phải, bao nhiêu vấn đề có thể giải quyết bằng tiền bạc?
Nghe thì có vẻ hơi thực dụng và khó chấp nhận nhưng trên thực tế, với đa số mọi người thì hầu hết các vấn đề lớn nhất mà chúng ta đang mắc phải... đều có thể giải quyết bằng tiền (nhớ là hầu hết thôi nhé):
Nếu bạn có đủ tiền, bạn có thể dừng lại những công việc mà mình không thích.
-
Nếu bạn có đủ tiền, bạn có thể sống ở bất kỳ đâu mà bạn muốn sống (tất nhiên vấn đề này còn liên quan đến pháp lý của các quốc gia, dù vậy thì lý do lớn nhất mà chúng ta bị bó buộc lại nơi chúng ta đang sống là vì công việc đang nuôi sống chúng ta).
Nếu bạn có đủ tiền, bạn có thể sử dụng những dịch vụ sức khoẻ tốt nhất cho bạn và người thân.
...
Và về phía tôi thì cũng vậy, nếu tôi có đủ tiền, có thể tôi sẽ không có tất cả mọi thứ. Nhưng nó sẽ giúp tôi dễ dàng hơn trong việc chinh phục những ước mơ của mình.
Ngoài ra, hãy cùng nhìn cuộc đời của chúng ta dưới lăng kính của Trifecta of Life (3 thành tố quan trọng trong cuộc đời: Thời gian, Tiền bạc và Sức khỏe). Chắc hẳn bạn đã nhìn thấy hình ảnh bên dưới ở đâu đó trên Internet phải không?
Khi chúng ta trẻ, chúng ta có sức khỏe và thời gian nhưng lại chưa tích lũy được tiền bạc.
Lớn hơn một chút, chúng ta vẫn còn sức khỏe, dành dụm được một chút tiền bạc nhưng những mối lo toan về gia đình, công việc và những "vấn đề của người lớn" đã lấy đi hầu hết thời gian.
Cho đến khi về già, khi được nghỉ hưu, con cái cũng đã ở độ tuổi tự lo được cho mình, tiền bạc thì cũng đã tích lũy được một khoản kha khá thì chúng ta lại chẳng còn sức khỏe.
Như vậy, lúc nào chúng ta mới có thể sống cho những ước mơ và hoài bão của bản thân? Trên thực tế, sẽ có một khoảng thời gian trong cuộc đời (được gọi là Peak time of Life Period) mà bạn sở hữu cả 3 thành tố trên, nó sẽ nằm vào khoảng 10-25 năm trước khi tuổi già lấy đi sức khỏe của bạn. Tức là nếu coi mỗi người sống được 100 tuổi thì chúng ta sẽ chỉ có đâu đó vỏn vẹn ~15 năm (trong khoảng 45-70 tuổi) là có đủ nguồn lực để bản thân có thể làm những điều mà mình muốn.
Khoảng thời gian màu xanh lá cây ở biểu đồ trên chính là Peak time of Life Period - khoảng thời gian trong cuộc đời mà chúng ta có đủ nguồn lực để thực hiện những ước mơ của mình. Bạn càng đạt được trạng thái Tự do tài chính sớm bao nhiêu thì khoảng màu xanh lá cây càng mở rộng về bên trái và cho phép chúng ta có nhiều thời gian hơn để làm những điều mình thích.
Và nếu coi việc "được làm công việc mình yêu thích" là một trong những thành tố mang lại sự hạnh phúc thì Tự do tài chính là thứ sẽ giúp chúng ta kéo dài được sự hạnh phúc này trong cuộc đời, do đó:
Thứ giá trị nhất mà tự do tài chính mang lại không phải là tài sản, mà là thời gian được làm thứ mình yêu thích !
Đó chính là lý do tại sao tôi cực kỳ khao khát đạt được trạng thái tự do tài chính. Và tôi cũng khuyên mọi người chinh phục được cột mốc này!
3, Làm thế nào để sớm đạt được tự do tài chính?
Trước hết, bạn cần phải xác định rằng hành trình tự do tài chính là một hành trình dài hơi (nếu không muốn nói là rất dài hơi). Do vậy, có 2 kỹ năng bạn cần bắt buộc phải rèn luyện nếu bạn muốn chinh phục được cuộc hành trình này, đó là:
-
Các kỹ năng quản lý tài chính cá nhân
-
Sự kỷ luật và kiên trì
Điều đầu tiên, nếu bạn tham gia một cuộc chơi mà không biết luật chơi của nó là gì, bạn chắc chắn sẽ thua. Bạn có thể thắng một vài ván đấu nhờ vào sự may mắn; nhưng may mắn thì mang tính xác suất và nó không bao giờ đồng hành với chúng ta trên suốt cuộc hành trình. Do đó, nếu chỉ dựa vào sự may mắn thì có đến 99% là bạn sẽ thua cả một chiến dịch dài hạn. Cho nên, hãy nắm thật kỹ luật chơi (ở đây là các kiến thức và kỹ năng về tài chính), chấp nhận một số thất bại nhỏ (coi nó là học phí hoặc cơ hội học hỏi) và kiên trì lên kế hoạch cho việc chiến thắng toàn bộ chiến dịch dài hạn.
Note: Một trong những cách bạn có thể học các kiến thức và kỹ năng về tài chính là hãy đọc toàn bộ các bài viết về chủ đề tài chính cá nhân của tôi .
Thứ hai, nếu bạn muốn sớm đạt được trạng thái tự do tài chính, bạn bắt buộc phải chấp nhận hi sinh một số thứ bạn đang có ở thời điểm hiện tại. Không có bữa trưa nào là miễn phí cả (no free lunch). Nếu muốn đẩy nhanh quá trình đạt được mục tiêu tự do tài chính của mình, chúng ta phải đánh đổi một số thứ. Dưới đây là một vài ví dụ tôi đã chấp nhận đánh đổi khi xác định chinh phục hành trình tự do tài chính:
Dành thời gian và công sức để trau dồi, học tập các kiến thức và kỹ năng về tài chính
Cắt giảm các cuộc vui chơi, nhậu nhẹt, mua sắm,... để tiết kiệm và đầu tư nhiều nhất có thể
-
Chấp nhận sống ở ngoài vùng an toàn (Comfort zone) với những thất bại và rủi ro vượt ngưỡng chịu đựng để thử nghiệm các chiến lược đầu tư và phát triển bản thân nhằm tìm hướng đi hiệu quả nhất
Thay vì chạy theo những mong muốn nhất thời để thỏa mãn cơn khát Dopamine. Hãy chọn bền vững thay vì xu hướng, chọn vừa đủ để đổi lấy tự do.
Những sự đánh đổi trên có xứng đáng không? - Không có một câu trả lời nào thỏa mãn cho tất cả mọi người, vì mỗi người đều có mức độ chấp nhận đánh đổi khác nhau. Nhưng đối với tôi, những năm tháng được thoải mái làm điều mình thích trong tương lai là phần thưởng xứng đáng để chấp nhận đánh đổi và hi sinh một chút sự thoải mái ở thời điểm hiện tại.
Cuối cùng, mục tiêu tối thượng của việc đạt được tự do tài chính là đem lại cho chúng ta một cuộc sống hạnh phúc hơn. Chính vì vậy, hãy học cách biết ơn và cảm thấy hài lòng với những gì mình đang có.
Số tiền cần có để đạt tới trạng thái tự do tài chính được tính toán dựa trên các khoản chi tiêu hàng ngày của bạn. Nếu bạn là một người luôn muốn sở hữu mọi thứ và không bao giờ hài lòng với những gì mình đang có thì không một số tiền nào có thể giúp bạn đạt được tới trạng thái tự do tài chính. Ngược lại, nếu bạn xác định rõ được điều gì khiến cuộc sống của bạn trở nên hạnh phúc, bạn sẽ biết được đâu là điểm dừng trên hành trình tự do tài chính của bản thân và đó sẽ là một mục tiêu khả thi mà chúng ta có thể đạt được.
Càng biết ơn và cảm thấy hài lòng với những gì mình đang có, cột mốc tự do tài chính lại càng tiến lại gần hơn với chúng ta.
Bottom lines
Như vậy thông qua bài viết này, chắc hẳn bạn đã hiểu về khái niệm tự do tài chính , giá trị của nó đem lại và cách để sớm đạt được trạng thái này . Hi vọng với những thông tin mà tôi đề cập đến, bạn đã mường tượng được tương đối về cuộc hành trình mà chúng ta sẽ đi. Nếu bạn xác định muốn tham gia cuộc hành trình đi tìm sự tự do này, hãy đón đọc series các bài viết về tài chính của tôi .
→ Đọc bài viết tiếp theo: Thiết lập hệ thống tài chính cá nhân
Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết của tôi!
Kim,